ორმოცი წლის ვარ, დაბადებიდან ბრმა ვარ და უნგრეთში, შომოდის ოლქის ერთ პატარა სოფელში ვცხოვრობ. ამ ტექსტს არ ვწერ — ტელეფონში ვკარნახობ, რადგან ჩემი ცხოვრების დიდ ნაწილში ყოველთვის იყო ვიღაც, ვინც მზად იყო ჩემ ნაცვლად ელაპარაკა.
დღეს დილით სამი ძროხა მარტო მოვწველე, ხბო მისი ჯაჭვის ჩხრიალით ვიპოვე, ბოსლის კარის საკეტი შევაკეთე და ცხოველები გარეთ გავიყვანე ბატორთან, ჩემს მეგზურ ძაღლთან ერთად.
ჭიშკართან ახალმა მეზობელმა ცოლს უთხრა:
— ამ კაცს თვითონ სჭირდება მეგზური, ძროხების მოვლაზე რომ აღარაფერი ვთქვათ.
მე არაფერი ვუპასუხე.
ძროხები არ იცდიან, სანამ უცხოებს ავუხსნი, რომ უმწეო არ ვარ.
მე პალი მქვია.
ბავშვობაში ყველა პალის მეძახდა. დედა კი პალს მეძახდა, განსაკუთრებით მაშინ, როცა გაბრაზებული იყო.
— პალ, კოვზი სწორად დაიჭირე.
— პალ, ნაბიჯები დაითვალე.
— პალ, ხელებს ნუ იქნევ. ჯერ მოუსმინე.
მას არასდროს გავუზრდივარ ისე, თითქოს საცოდავი და მყიფე არსება ვყოფილიყავი. თუ თავს სკამს მივარტყამდი, კოპს ხელს მოჰკიდებდა და იტყოდა:
— გადარჩები. დაიმახსოვრე, სად დგას სკამი?
მაშინ სიბრალული მინდოდა.
ახლა კი მესმის: ფაიფურივით რომ მოვქცეულიყავი, დავიმსხვრეოდი.
სოფლის განაპირას ვცხოვრობდით, ძველ სახლში, რომლის უკან, ბაღის ბოლოს, ბოსელი იდგა. ეზო, ჭიშკარი ან ძროხები არასდროს მინახავს, მაგრამ ყველა ხმა ვიცოდი. ვიცოდი, რომელი ანჯამა ჭრიალებდა, რომელი ფიცარი იხრებოდა ჩემს ფეხქვეშ და როდის ჰქონდა თივას ნესტის სუნი.
მამაჩემმა თავიდან არ იცოდა, რა ექნა ჩემთან. ჩუმი კაცი იყო, მიჩვეული გაფუჭებული ნივთების შეკეთებას. მაგრამ მე არ ვიყავი ის, რისი შეკეთებაც შეიძლებოდა.
ოთხი წლის ვიყავი, როცა ბოსელში წამიყვანა და ხელი ძროხის თბილ გვერდზე დამადო.
— მის უკან არ დადგე, — მითხრა. — მან არ იცის, რომ განსაკუთრებული ხარ. ისე დაგარტყამს ფეხს, როგორც ყველას.
ეს სიტყვები ჩემში დარჩა.
სკოლაშიც განსაკუთრებულს მეძახდნენ, მაგრამ იქ ეს სხვანაირად ჟღერდა. ჩანთას მიმალავდნენ და იცინოდნენ, როცა იატაკზე ვეძებდი. ერთი ბიჭი, შანი, ყოველთვის ცხვირში იცინოდა. ხმების, ნაბიჯებისა და სიჩუმის გარჩევა ვისწავლე.
სახლში ვტიროდი, რომ იქ აღარასოდეს დავბრუნდებოდი.
დედამ მაგიდაზე ღილები, ლობიო, მონეტები და ქაღალდის სამაგრები დამიწყო.
— დაახარისხე, — მითხრა.
— რატომ?
— რომ შენმა თითებმა ისწავლონ.
მეხუთე კლასში სკოლას ბევრ მხედველ ბავშვზე უკეთ ვიცნობდი. ერთხელ შანიმ ჩემი ჩანთა მასწავლებლების ოთახში დამიმალა. ვიპოვე.
როცა უარყო, ვთქვი:
— როცა იტყუება, ცხვირს ქაჩავს.
კლასი გაჩუმდა.
ამის შემდეგ ჩანთას უფრო იშვიათად მიმალავდნენ.
არა იმიტომ, რომ უფრო კეთილები გახდნენ.
არამედ იმიტომ, რომ ვისწავლე მეპოვა ის, რისი წართმევაც სხვებს ჩემგან შესაძლებელი ეგონათ.
როდის ხდება სიბრალული იგივე, რაც ზიზღი, თუ არავინ არასდროს გეკითხება, რისი უნარი გაქვს?
გმადლობთ, რომ აქამდე წაიკითხეთ
გაგრძელება მალე იქნება…
💬 👇
ისტორია გრძელდება
…⏬⏬⏬…
ოცი წელი გავიდა იმ დროიდან, როცა ადამიანები დამცინოდნენ, რადგან ბრმა ვიყავი.
მარტო ვცხოვრობდი იმ პატარა ფერმაში, რომელიც მამამ დამიტოვა. დედა აღარ იყო, და ბატორი, ჩემი მეგზური ძაღლი, ჩემი ყველაზე ახლო თანამგზავრი გახდა. ძროხები ჯანმრთელები იყვნენ, ბოსელი თივით სავსე იყო, და ცხოვრებაში პირველად ვიგრძენი, რომ ყველას დავუმტკიცე — ისინი ცდებოდნენ.
მაგრამ ზოგი ადამიანი არასდროს იცვლება.
ერთ ქარიშხლიან შემოდგომის ღამეს წვიმა სახურავს აწყდებოდა, ქარი კი ძველ ფანჯრებს აზანზარებდა. ბატორი უცებ თავისი ადგილიდან წამოდგა და დაბალი ღრენა გამოსცა.
ეს ყეფა არ იყო.
ეს გაფრთხილება იყო.
გავშეშდი და ყური დავუგდე.
თავიდან მხოლოდ წვიმა მესმოდა.
შემდეგ ჭიშკრის გაღების ხმა გავიგონე.
ნელა.
ფრთხილად.
ვიღაც ჩემს მიწაზე შემოდიოდა.
შემდეგ ნაბიჯები გავიგონე.
ორი კაცი.
ერთი მძიმედ დადიოდა. მეორე კი ერთ ფეხს ოდნავ მიათრევდა მიწაზე.
გული შემეკუმშა.
ეს ხმა ვიცოდი.
ამდენი წლის შემდეგაც კი.
შანი.
ისzelfde ბიჭი, რომელიც სკოლაში დამცინოდა.
ისzelfde კაცი, რომელიც ჯერ კიდევ იცინოდა, როცა სოფელში მნახავდა.
ჩუმად წამოვდექი და ხელი ბატორს თავზე დავადე.
— მოიცადე, — ჩავჩურჩულე.
ნაბიჯები ბოსლისკენ წავიდა.
შემდეგ ბოსლის კარის ჭრიალი გავიგონე.
რამდენიმე წამში ერთ-ერთი ძროხა აფორიაქდა. ჯაჭვები აჩხრიალდა. ჩლიქები ხის იატაკს დაეჯახა.
რაღაც რიგზე არ იყო.
სრულიად არა.
ფანჯარასთან მივედი და ყურადღებით მოვუსმინე.
— იქ დაასხი, — ჩასჩურჩულა ერთმა კაცმა.
სითხე იატაკზე დაიღვარა.
სუნი მაშინვე მომწვდა.
ბენზინი.
სისხლი გამეყინა.
ისინი ქურდობისთვის არ მოსულიყვნენ.
ისინი მოვიდნენ, რომ ყველაფერი დაეწვათ, რაც მქონდა.
სახლი.
ბოსელი.
ცხოველები.
ჩემი მთელი ცხოვრება.
ერთი წამით შიშმა სცადა ჩემზე გაბატონება.
შემდეგ მამაჩემის სიტყვები გამახსენდა.
— მან არ იცის, რომ განსაკუთრებული ხარ. ისე დაგარტყამს ფეხს, როგორც ყველას.
სამყარო არასდროს მომქცევია სხვანაირად.
მაშინ მე რატომ უნდა მოვქცეულიყავი სხვანაირად?
ტელეფონი ავიღე და სასწრაფო სამსახურში დავრეკე. შემდეგ ჩუმად უკანა კარიდან გავედი, ბატორი კი გვერდით მომყვებოდა.
კაცებს ეგონათ, რომ სიბნელე იცავდა.
მაგრამ სიბნელე ჩემი სახლი იყო დაბადებიდან.
წვიმაში მოძრაობისას თითოეულ მათ ნაბიჯს ვიგონებდი.
თითოეულ სუნთქვას.
თითოეულ ჩურჩულს.
როცა საკმარისად ახლოს მივედი, დავიყვირე:
— პოლიცია უკვე გზაშია, შანი.
ყველაფერი გაჩუმდა.
ერთი წამით არც ერთი კაცი არ განძრეულა.
— საიდან იცი, რომ მე ვარ? — დაიყვირა შანიმ.
გამეცინა.
— იმავე გზით, როგორც ყოველთვის ვიცოდი.
მისი სუნთქვა მაშინვე შეიცვალა.
პანიკა.
ორივე კაცი გაიქცა.
მაგრამ ტალახიანი მიწა ანელებდა მათ. ერთ-ერთი წაიქცა და ღობეს შეეჯახა. რამდენიმე წუთში პოლიციის სირენები მინდვრებზე გაისმა.
ისინი დაიჭირეს, სანამ სოფელს დატოვებდნენ.
გამოძიებამ შოკისმომგვრელი რამ გამოავლინა.
შანი ვალებში იხრჩობოდა. მას სჯეროდა, რომ თუ ჩემი ფერმა დაიწვებოდა, მიწას ნათესავის მეშვეობით იაფად იყიდდა და დიდ ფულს იშოვიდა.
ამის ნაცვლად, ყველაფერი დაკარგა.
ერთი წლის შემდეგ მას განაჩენი გამოუტანეს განზრახ ცეცხლის წაკიდების მცდელობისა და ცხოველების მიმართ სისასტიკისთვის.
განაჩენის გამოცხადების დღეს სოფლის ბევრი მცხოვრები მოვიდა ჩემთან.
ზოგმა ბოდიში მოიხადა.
ზოგმა ჩემს ხმას თავი აარიდა.
ზოგი უბრალოდ ჩუმად იდგა.
ახალმა მეზობელმა, რომელმაც ერთხელ თქვა, რომ მე თვითონ მჭირდებოდა მეგზური, ძროხების მოვლაზე რომ აღარაფერი ვთქვათ, ხელი ჩამომართვა და მითხრა:
— შენზე ვცდებოდი, პალ.
გავიღიმე.
— არა, — ვუპასუხე. — სიბრმავეზე ცდებოდით.
დღეს ორმოცი წლის ვარ.
ყოველ დილით ისევ ვწველი ჩემს ძროხებს.
ისევ იმავე ბილიკებზე დავდივარ.
ისევ უფრო მეტს ვუსმენ, ვიდრე ვლაპარაკობ.
და ყოველ ჯერზე, როცა ვინმე შემიცოდებს მანამ, სანამ გამიცნობს, დედა მახსენდება.
— თუ ისწავლი, სად დგას სკამი, თავს აღარ დაარტყამ ისევ და ისევ.
ხალხს ხშირად ჰგონია, რომ სიბრმავე სიბნელეა.
ჩემთვის სიბრმავემ ბევრად უფრო ღირებული რამ მასწავლა.
როგორ დავინახო ადამიანები ისეთები, როგორებიც სინამდვილეში არიან.
და საბოლოოდ, ეს ყველაზე ნათელი ხედვა აღმოჩნდა.
