მზის ამოსვლისას ითან კროსი უნდა მომკვდარიყო — სანამ აიანა ოცდაათი ცხენით არ გამოჩნდა და მას თავისი ქმარი არ უწოდა
მზის ამოსვლამდე ერთი საათით ადრე ითან კროსი აიძულეს, მუხლებზე დამდგარიყო საბჭოს ჩამქრალი კოცონის გვერდით.
ხელები ზურგს უკან ჰქონდა შეკრული. სახე მტვრით ჰქონდა დაფარული, მის გარშემო კი შეიარაღებული კაცები მდუმარედ იდგნენ.
ითანს სიკვდილი ჰქონდა მისჯილი.
უდაბნოში საშინლად ციოდა. ქარი მის დახეულ ქურთუკში აღწევდა, ბანაკის მიღმა კი ცხენები მოუსვენრად მოძრაობდნენ.
კოცონთან უხუცესები ჩუმად საუბრობდნენ.
უცხო. აკრძალული მიწა. სისხლი დილამდე.
ითანს მხოლოდ ცალკეული სიტყვები ესმოდა, მაგრამ სიკვდილი ყველა ენაზე ერთნაირად ჟღერდა.
წინ მაღალი მეომარი გამოვიდა.
— ჩვენი საზღვარი გადმოკვეთე, — უთხრა მან დამტვრეული ინგლისურით. — ამ ხეობაში უცხო შემოდის, მაგრამ ცოცხალი აღარ გადის.
მას კოდა ერქვა და მის სიძულვილში რაღაც პირადული იგრძნობოდა.
— აქ ოჯახი არ გყავს, — განაგრძო კოდამ. — შენს დასაცავად ხმას არავინ ამოიღებს.
კოდა მართალი იყო. ითანს არც ერთი რანჩო არ ელოდა. არც ძმები ეძებდნენ ბილიკებზე მის კვალს. არც ცოლი ლოცულობდა მის დაბრუნებაზე. წლების განმავლობაში ერთი საქონლის სამწყემსო სამუშაოდან მეორეზე გადადიოდა და არსად რჩებოდა იმდენ ხანს, რომ ვინმეს მონატრებოდა.
— წმინდა წყაროსთან რატომ გიპოვეს? — ჰკითხა ერთ-ერთმა უხუცესმა.
— დაჭრილ ცხენს გავყევი, — უპასუხა ითანმა. — შუაღამის შემდეგ ჩემს ბანაკთან მოვიდა.
კოდამ დაარტყა.
— მატყუარა.
ითანი ქვიშაზე დაეცა, შემდეგ კი კვლავ წამოიწია.
მას შეწყალება არ უთხოვია.
სწორედ მაშინ წამოდგა აიანა.
იარაღი არ ჰქონდა, მხოლოდ ყავისფერი მოსასხამი ეცვა, მაგრამ მისი დანახვისას კოდაც კი გაჩუმდა.
აიანა გარდაცვლილი ბელადის ქალიშვილი იყო და ერთადერთი ქალი, რომელსაც საბოლოო განაჩენის დროს სიტყვის თქმის უფლება ჰქონდა.
მან ითანს ერთხელ შეხედა.
მის თვალებში სიბრალული არ ყოფილა.
მხოლოდ ცნობა.
აიანამ უხუცესებს სწრაფად მიმართა. ერთმა თავი გააქნია. მეორემ ნათებისკენ მიმავალ ცას მიუთითა.
მან მტკიცედ უპასუხა, შემდეგ კი კარვებს შორის გაუჩინარდა.
კოდა ითანის წინ ჩაიმუხლა.
— დრო ითხოვა, — თქვა მან. — მაგრამ მზის ამოსვლა არ დაგელოდება.
— რა თქვა?
— თქვა, რომ შენს სიცოცხლეს ფასი აქვს.
— რა ფასი?
— ოცდაათი ცხენი.
ითანს თითქმის გაეცინა. ოცდაათი ძლიერი ცხენი ბევრ რანჩოზე ძვირი ღირდა. არც ერთი საღად მოაზროვნე ადამიანი არ გადაიხდიდა ამდენს უსახელო კოვბოის გამო.
— ის აღარ დაბრუნდება, — თქვა კოდამ.
ცა უფრო და უფრო ნათდებოდა.
ერთ-ერთმა მეომარმა ითანი ხის ბოძისკენ წაიყვანა. ყველაზე ხანდაზმულმა უხუცესმა ხელი ასწია.
ამ დროს სიბნელეში ცხენის ჭიხვინი გაისმა.
ყველამ იქით გაიხედა.
გამოჩნდა კაცი, რომელსაც შავი ულაყი მოჰყავდა.
მის უკან კიდევ ერთი ცხენი მოდიოდა.
შემდეგ კიდევ ერთი.
ბანაკში ხუთი ცხენი შემოვიდა.
შემდეგ ათი.
მეთხუთმეტე ცხენის გამოჩენისას აღარავინ საუბრობდა.
როდესაც ოცდამეათე ცხენი კოცონის შუქში შემოვიდა, ითანს სუნთქვა შეეკრა.
აიანა ბოლო ფაშატის უკან მოდიოდა. მან ცხენის საბელი საბჭოს წინ დადო.
— მზად ხარ, დათმო ყველაფერი, რაც მამაშენმა დაგიტოვა? — ჰკითხა ყველაზე ხანდაზმულმა უხუცესმა.
აიანამ თავი დაუქნია.
— მისთვის?
მან კვლავ დაუქნია თავი.
კოდა ბრბოში გაიჭრა.
— ეს სიგიჟეა! შენ მას არც კი იცნობ!
აიანამ ითანს შეხედა.
— საკმარისი ვიცი.
ცხენები დათვალეს. ისინი მამის რემის უკანასკნელი ცხენები იყვნენ, მემკვიდრეობა, რომელიც მას თავისუფლებას აძლევდა.
როდესაც ბოლო ცხენიც მიიღეს, უხუცესი წამოდგა.
— ფასი გადახდილია.
ერთ-ერთმა მეომარმა ითანს თოკები გადაუჭრა.
მაგრამ აიანას ჯერ არ დაესრულებინა.
— ის აქედან მსახურად არ წავა, — თქვა მან. — და არც პატიმრად დარჩება.
შემდეგ ითანს ხელი მოჰკიდა.
— ამ მზის ამოსვლიდან მოყოლებული ითან კროსი ჩემი ქმარია.
ბანაკში ხმაური ატყდა.
ითანმა ხელი გამოართვა.
— ჩვენ ერთმანეთს არასოდეს შევხვედრივართ.
აიანას სახეზე უცნაურმა სევდამ გადაირბინა.
— შენ ასე გგონია.
სანამ ითანი რაიმეს იტყოდა, კოდა გაშიშვლებული დანით კოცონის შუქში გამოვიდა.
— მას ვერ გაჰყვები ცოლად!
აიანა მათ შორის ჩადგა.
— რატომ ვერა?
კოდამ ითანზე მიუთითა.
— ის ამ ხეობაში შემთხვევით არ შემოსულა. იმავე მიზეზით მოვიდა, რის გამოც მისი მამა აქ ოცდახუთი წლის წინ მოვიდა.
— მამაჩემი მაშინ გარდაიცვალა, როცა ბავშვი ვიყავი.
კოდამ ქურთუკის ქვეშიდან ძველი ვერცხლის გულსაკიდი ამოიღო.
ითანმა ის მაშინვე იცნო.
ის დედამისს ეკუთვნოდა.
— არა, — თქვა კოდამ. — მამაშენი აქ გარდაიცვალა.
აიანას სახე გაფითრდა.
შემდეგ კოდამ ისეთი სიტყვები წარმოთქვა, რომ ყველა მეომარმა იარაღისკენ წაიღო ხელი.
— და აიანას მამა იყო კაცი, რომელმაც ის მოკლა.
სრული ისტორია კომენტარებშია 👇👇
ნაწილი 2
რამდენიმე წამის განმავლობაში ითანს ქარის გარდა არაფერი ესმოდა.
შემდეგ ბანაკში ყველა ხმა ერთდროულად აიწია.
ზოგი მეომარი მოითხოვდა, კვლავ შეეკრათ იგი. სხვები კოდას უყვიროდნენ, დანა დაეშვა. აიანას მოყვანილი ცხენები აფორიაქდნენ და თოკებს ექაჩებოდნენ, ხმაური კი მთელ ხეობაში ვრცელდებოდა.
ითანი კოდას მუშტში მოქცეულ გულსაკიდს მიაშტერდა.
ახსოვდა, ბავშვობაში ის დედის ხის ყუთში ენახა. მამის გაუჩინარების შემდეგ დედას ის აღარასდროს გაუკეთებია, მაგრამ ზოგჯერ ითანი გვიან ღამით ხედავდა, როგორ ეჭირა გულსაკიდი ხელში.
ის ყოველთვის ტიროდა, როცა ეგონა, რომ არავინ უყურებდა.
— საიდან გაქვს? — ჰკითხა ითანმა.
კოდამ თითები ვერცხლის გარშემო მოუჭირა.
— მამაშენის სხეულიდან ავიღე.
ითანი მისკენ დაიძრა, მაგრამ ორმა მეომარმა გზა გადაუკეტა.
— თქვი, რომ ის აქ მოკლეს.
— ასეც იყო.
— მაშინ მითხარი, რატომ.
კოდამ აიანას შეხედა.
მის სახეზე არსებული ბრაზი რაღაც გაცილებით ცივმა შეცვალა.
— მას ჰკითხე.
აიანა გაუნძრევლად იდგა.
ითანი მისკენ შებრუნდა.
— იცოდი, ვინ ვიყავი.
აიანამ თვალები დახარა.
პასუხი უკვე ნათელი იყო.
— იცოდი, რომ მამაჩემი აქ მოვიდა, — თქვა ითანმა.
— დიახ.
— და ისიც იცოდი, რა დაემართა?
— ვიცოდი, რასაც ხალხი ამბობდა.
— რას ამბობდნენ?
სანამ ის პასუხს გასცემდა, ყველაზე ხანდაზმულმა უხუცესმა კვერთხი მიწას დაარტყა.
— საკმარისია.
ბანაკი გაჩუმდა.
უხუცესს ნანტანი ერქვა. ის ნელა მიუახლოვდა ითანს. მის სახეზე წლების განმავლობაში დამალული საიდუმლოს სიმძიმე იკითხებოდა.
— მამაშენი ამ ხეობაში ოცდახუთი ზამთრის წინ მოვიდა, — თქვა მან. — მას თომას კროსი ერქვა.
ითანს ყელი მოეჭირა.
— ოქროს ეძებდა.
— არა, — უპასუხა ნანტანმა. — დედაშენს ეძებდა.
ითანი გაშტერებული უყურებდა.
— დედაჩემი აქ არასოდეს ყოფილა.
აიანამ სევდიანად შეხედა.
— ის აქ დაიბადა.
ეს სიტყვები ითანს კოდას მუშტზე ძლიერად მოხვდა.
მან თავი გააქნია.
— დედაჩემი მისურიდან იყო.
— ეს იყო ისტორია, რომელიც მან მოგიყვა, — თქვა ნანტანმა. — მისი ნამდვილი სახელი ელინა იყო. ის ჩემი დის ქალიშვილი იყო.
ითანმა ბანაკს თვალი მოავლო.
სახეები, რომლებიც სულ ცოტა ხნის წინ მისთვის სრულიად უცხო იყო, ახლა უცნაური მზერით უყურებდნენ.
ამოცნობით.
დედამისი ამ ხეობას ეკუთვნოდა.
ის თომას კროსთან ერთად გაიქცა, რადგან მისმა ოჯახმა მათი ქორწინება არ მიიღო. წლების შემდეგ თომასი მარტო დაბრუნდა, იმ იმედით, რომ შერიგდებოდა და ელინას სახლში დააბრუნებდა.
მაგრამ ის შიმშილის, ძალადობისა და შიშის დროს მოვიდა.
აიანას მამა, ბელადი ტაკოდა, ფიქრობდა, რომ თომასი ჯარისკაცებთან ერთად დაბრუნდა, რათა ხეობა წაერთმია.
— წმინდა წყაროსთან იკამათეს, — განაგრძო ნანტანმა. — ვიღაცამ იარაღი ამოიღო.
— მამაჩემის იარაღი?
— არა.
ყველა კოდას მიაშტერდა.
ნანტანმა მასზე მიუთითა.
— პირველი გასროლა კოდას მამამ მოახდინა.
კოდას სახე გაუმკაცრდა.
— ეს ტყუილია.
— შენ იქ იყავი, — ჩურჩულით თქვა აიანამ.
კოდა მისკენ მკვეთრად შებრუნდა.
— ცხრა წლის ვიყავი.
— და ყველაფერი ნახე.
კოდას ხელი აუკანკალდა.
ითანი ახლოს მივიდა.
— აიანას მამამ მოკლა მამაჩემი?
კოდას არაფერი უთქვამს.
მის ნაცვლად ნანტანმა უპასუხა.
— არა. ბელადი ტაკოდა ჩხუბის შეჩერებას ცდილობდა. თომასი დაჭრილი იყო, მაგრამ ჯერ კიდევ ცოცხალი. კოდას მამას ეშინოდა, რომ ის სიმართლეს გაამხელდა, ამიტომ მეორედაც ესროლა.
კოდა უხუცესისკენ გაიქცა.
ითანი ყველაზე სწრაფად ამოძრავდა.
მან კოდას მაჯაში ხელი ჩაავლო, დანა გამოსტაცა და ქვიშაზე დააგდო. მეომრებმა მათ ალყა შემოარტყეს, მაგრამ ნანტანმა კვერთხი ასწია.
— არ ჩაერიოთ.
კოდა ითანის ქვეშ იბრძოდა.
— მამაჩემი ამ ხეობას იცავდა!
— მამაშენმა დაჭრილი კაცი მოკლა, — უთხრა ითანმა.
— შენმა მამამ კი საფრთხე მოიტანა!
— არა, — თქვა აიანამ. — საფრთხე ის ტყუილი იყო, რომელიც შენმა ოჯახმა შემდეგ შექმნა.
კოდამ უცებ წინააღმდეგობა შეწყვიტა.
შემდეგ გაიღიმა.
— თქვენ ჯერ კიდევ ვერაფერს ხვდებით.
მისი მზერა ოცდაათი ცხენისკენ გადავიდა.
— აიანამ ითანის სიცოცხლე იმიტომ არ იყიდა, რომ იცნო.
ითანმა ის ნელა გაუშვა.
— რას გულისხმობ?
კოდა წამოდგა და მაჯა მოისრისა.
— ის იყიდა, რადგან მისი გვარი სჭირდება.
აიანას გამომეტყველება შეეცვალა.
პირველად ითანმა მის თვალებში შიში დაინახა.
კოდამ ხეობის მიღმა აღმართულ მთებზე მიუთითა.
— სამ დღეში მთავრობის მხედრები ჩამოვლენ საბუთებით, რომლებიც ამტკიცებს, რომ ეს მიწა სარკინიგზო კომპანიას ეკუთვნის.
უხუცესებმა ჩურჩული დაიწყეს.
კოდა განაგრძობდა.
— ერთადერთი დოკუმენტი, რომელიც საპირისპიროს ამტკიცებს, თომას კროსმა სიკვდილამდე მოაწერა ხელი. მაგრამ შეთანხმებისთვის მისი უფროსი ცოცხალი ვაჟის ხელმოწერაც საჭიროა.
ითანი აიანასკენ შებრუნდა.
— ამიტომ დამარქვი შენი ქმარი.
აიანა მიუახლოვდა.
— შენი სიცოცხლე იმიტომ გადავარჩინე, რომ სიკვდილს არ იმსახურებდი.
— მაგრამ მე გჭირდები.
— დიახ.
მისი პასუხის გულწრფელობა ტყუილზე მეტად მტკივნეული აღმოჩნდა.
სანამ ითანი პასუხს გასცემდა, მთის თხემიდან თოფის გასროლის ხმა გაისმა.
ყველა იქით შებრუნდა.
ხეობის თავზე მხედარი გამოჩნდა, რომელსაც ერთ ხელში თეთრი დროშა ეჭირა.
მის უკან შეიარაღებული კაცების რიგი იდგა.
მხედარმა ბანაკისკენ დაიყვირა:
— ითან კროსისთვის მოვედით!
ითანი მთის თხემს მიაშტერდა.
შემდეგ კაცმა ქუდი მოიხადა.
ითანს სისხლი გაეყინა.
მან ის სახე იცნო.
ის იმ ძმას ეკუთვნოდა, რომელიც თხუთმეტი წლის წინ დაკრძალა.
