ქვრივმა შვიდი შვილით გზაზე დაჭრილ ჯადოქარს დაეხმარა… სანამ შეუძლებელი არ მოხდა
შუადღის მზე უმოწყალოდ აცხუნებდა, როცა მტვრიან გზაზე ძველ ხის ურიკას მივათრევდი, ჩემი შვიდი შვილი კი უკან მომყვებოდა, ჩრდილებივით. თითქმის არაფერი გვქონდა — ორი ტომარა გამხმარი პური, ერთი დაგლეჯილი საბანი და მუდმივი შიში, რომ ღამემდე უსაფრთხო ადგილს ვერ ვიპოვიდით დასაძინებლად.
მას შემდეგ, რაც ჩემი ქმარი გარდაიცვალა, ხალხი ჩემ მიმართ შეიცვალა.
მეზობლები, რომლებიც ადრე მიღიმოდნენ, ახლა ფანჯრებს ხურავდნენ, როცა გვხედავდნენ. ჩემმა ნათესავებმაც კი თქვეს, რომ შვიდი შვილი ძალიან ბევრი მშიერი პირი იყო, ძალიან მძიმე ტვირთი ნებისმიერი ოჯახისთვის. მათთვის მე ქალი აღარ ვიყავი.
პრობლემად გადავიქეცი.
ჩემი შვილები შიმშილობდნენ. პატარა ლუჩია პატარა ქვას წოვდა, რომ ცარიელი კუჭი მოეტყუებინა. მატეო, ჩემი უფროსი ვაჟი, ცდილობდა ძლიერი გამოჩენილიყო, მაგრამ მე ვხედავდი, როგორ უკანკალებდა ფეხები ყოველ ნაბიჯზე.
ერთ რამეს ვუმეორებდი საკუთარ თავს:
გაუძელი კიდევ ერთ დღეს. მხოლოდ კიდევ ერთ დღეს.
მაშინ დავინახეთ ის.
მოხუცი ქალი გზის პირას, გამხმარ ბალახებში იწვა, მტვრითა და სისხლით დაფარული. მისი შავი კაბა გახუნებული და დახეული იყო. ხელები დაკაწრული ჰქონდა, ტუჩები დახეთქილი, და ყოველი ამოსუნთქვა ტკივილიანად ჟღერდა.
— დედა… ნუ უყურებ მას, — ჩამჩურჩულა მატეომ. — ის ქალი საშიშია.
პატარა ბავშვები ჩემს კაბას ამოეფარნენ.
ვერ გავამტყუნებდი მათ.
მოხუცი ქალის თვალებში რაღაც უცნაური იყო. ისინი გამჭვირვალე იყო. მშვიდი. ზედმეტად ფხიზელი. თითქოს პირდაპირ ადამიანის სულში შეეძლო ჩახედვა.
ორი ურიკა ჩაგვივლიდა.
არავინ გაჩერდა.
ველოსიპედზე მჯდომმა კაცმა შორიდან დაიყვირა:
— არ შეეხო მას! ის გიჟი ქალი უბედურებას მოიტანს!
და გზა გააგრძელა.
გაშეშებული ვიდექი. შვიდი მშიერი შვილი მყავდა. ფული არ მქონდა. თავშესაფარი არ მქონდა. არავინ იყო მზად, დაგვხმარებოდა. მაგრამ მაინც… მისი ასე მიტოვებულად დანახვამ ჩემში რაღაც გატეხა.
რადგან როცა ქალი სამყაროსგან მიტოვებულია, ის სხვა მიტოვებულ სულს ცნობს.
უფრო ახლოს მივედი.
— ქალბატონო… გესმით ჩემი?
მოხუცმა ქალმა ნელა გაახილა თვალები. შემდეგ, გასაოცარი ძალით, მაჯაზე ჩამავლო ხელი.
— აქ არ დამტოვო… შვილო.
მისი ხმა მშრალი და გატეხილი იყო.
შვილებს შევხედე. ყველანი თავს აქნევდნენ.
თუ მას თან წავიყვანდი, ბოლო პურის ნაჭერიც უნდა გაგვეყო. თუ ავად იყო, შესაძლოა ჩემს შვილებს საფრთხე დამუქრებოდათ. თუ მართლა საშიში იყო… მხოლოდ ღმერთმა იცოდა, რა შეიძლებოდა მომხდარიყო.
მაგრამ თუ იქ დავტოვებდი, მოკვდებოდა.
და მე უარს ვამბობდი, ჩემი შვილებისთვის მესწავლებინა, რომ გადარჩენა ნიშნავს სხვისი ტანჯვის წინაშე თვალების დახუჭვას.
— მატეო, — ვუთხარი, — დამეხმარე, ავწიოთ.
— დედა!
— ახლა.
ერთად ავწიეთ და ურიკაზე დავაწვინეთ. სველ საბანზე ნაკლებს იწონიდა.
ის ძველ ქოხში წავიყვანეთ, სადაც ქალაქის განაპირას ვრჩებოდით — ღარიბ, მივიწყებულ ადგილას, დაბზარული სახურავით, გადახრილი კედლებით და ქარით, რომელიც ყველა ნაპრალიდან შემოდიოდა.
ჩემს საწოლზე დავაწვინე.
იმ ღამეს მე შვილებთან ერთად იატაკზე უნდა დამეძინა.
მისი ჭრილობები თბილი წყლით დავბანე. ბოლო პურის ნაჭერი მივეცი. ნელა ჭამდა და თვალს არ მაშორებდა.
— რატომ მეხმარები? — მკითხა.
მწარედ გამეცინა.
— იმიტომ, რომ ვიცი, რა გრძნობაა, როცა არავის ესმის შენი.
იმ ღამეს ყველაფერი შეიცვალა.
გარეთ ქარი ზუზუნებდა, მაგრამ ქოხში საშინელი სიჩუმე იდგა. თაგვებიც კი არ მოძრაობდნენ. ხის იატაკიც კი არ ჭრიალებდა.
ჩემი შვილები იატაკზე ერთმანეთზე მიკრულები ეძინათ.
მატეოს დახეულ პერანგს სანთლის შუქზე ვკერავდი, როცა მოხუცმა ქალმა საწოლიდან ხმა ამოიღო.
— შენი შვილები უკვე დღეებია მშივრები არიან.
ტანში ჟრუანტელმა დამიარა.
— ამას ყველა დაინახავს, — ვთქვი.
— არა, — ჩასჩურჩულა მან. — მე სხვებზე მეტს ვხედავ.
არაფერი მითქვამს.
შემდეგ ისევ ალაპარაკდა.
— შენი ქმარი უბედური შემთხვევისას არ მომკვდარა.
ნემსი თითებიდან გამივარდა.
მთელი სხეული გამეყინა.
ამაზე არავინ საუბრობდა. არავინ.
მითხრეს, რომ მშენებლობაზე ჩამოვარდა. საქმე ერთ დღეში დახურეს. მე კი, ზედმეტად ღარიბი და დაღლილი იმისთვის, რომ მებრძოლა, იძულებული გავხდი დამეჯერებინა.
ავდექი, მკერდში ბრაზი მომაწვა.
— ვინ ხართ თქვენ?
მოხუცმა ქალმა ოდნავ გაიღიმა.
— ქალი, რომელსაც ხალხი ჯადოქარს ეძახის, როცა ეშინია იმის, რასაც ვერ იგებს.
იმ წამს მისი სახლიდან გაგდება მომინდა.
მაგრამ სანამ რამეს ვიტყოდი, სანთელი თავისით ჩაქრა.
სიბნელემ ოთახი შთანთქა.
ბავშვებმა ტირილი დაიწყეს.
შემდეგ სიბნელიდან მოხუცი ქალის მშვიდი ხმა გაისმა:
— ხვალ ამ სახლისთვის მოვლენ… და შენი შვილებისთვისაც. თუ მათი გადარჩენა გინდა, ყურადღებით მოუსმინე ჩემს ყოველ სიტყვას.
გული ისე ძლიერად მიცემდა, რომ სუნთქვა მიჭირდა.
გარეთ ვიღაც კართან გაჩერდა.
შემდეგ სამი მკვეთრი კაკუნი გაისმა.
კაკ.
კაკ.
კაკ.
მოხუცმა ქალმა ჩურჩულით თქვა:
— ისინი უკვე აქ არიან.
სრული ისტორია კომენტარებში
სამმა კაკუნმა კარი შეაზანზარა.
კაკ. კაკ. კაკ.
ბავშვები მაშინვე გამოფხიზლდნენ. პატარა ლუჩია კანკალით ჩემს კალთაში ამოძვრა. მატეო თავის ძმებსა და დებს წინ დაუდგა, თითქოს მის გამხდარ სხეულს ყველა მათგანის დაცვა შეეძლო.
მოხუცი ქალი ნელა წამოჯდა საწოლზე.
— არ გააღო, — ჩასჩურჩულა.
კიდევ ერთი კაკუნი გაისმა.
ამჯერად უფრო ხმამაღლა.
— კარი გააღეთ! — დაიყვირა გარედან კაცმა. — ქალაქის საბჭოს ბრძანებით!
სისხლი გამეყინა.
ქალაქის საბჭო თვეების განმავლობაში გვაიგნორებდა. უყურებდნენ, როგორ შიმშილობდნენ ჩემი შვილები. სამსახურზე უარს მეუბნებოდნენ, პურზე უარს მეუბნებოდნენ, მოწყალებაზე უარს მეუბნებოდნენ.
და ახლა, შუაღამისას, უცებ გაახსენდათ, რომ ვარსებობდით.
— რა უნდათ? — ჩავიჩურჩულე.
მოხუცმა ქალმა თავისი უცნაური, გამჭვირვალე თვალებით შემომხედა.
— ის უნდათ, რის დასაცავადაც შენი ქმარი მოკვდა.
სუნთქვა ძლივს შევძელი.
— ჩემი ქმარი?
მან თავი დამიქნია.
— მან დოკუმენტები იპოვა. მტკიცებულება, რომ მიწა ამ სახლის ქვეშ არასოდეს ყოფილა მიტოვებული. მტკიცებულება, რომ ის შენს ოჯახს ეკუთვნის. მტკიცებულება, რომ გავლენიანი კაცები წლებია ქვრივებს ძარცვავენ.
მუხლები მომეკვეთა.
გარეთ ვიღაცამ კარს ფეხი დაარტყა.
ბავშვებმა იყვირეს.
მოხუცმა ქალმა ხელი თავის დახეული შავი მოსასხამის ქვეშ შეაცურა და პატარა რკინის გასაღები გამოიღო, სიძველისგან გამუქებული.
— ეს შენმა ქმარმა მომცა სიკვდილამდე, — თქვა მან. — იცოდა, რომ შემდეგ თქვენზე მოვიდოდნენ.
ცრემლებმა თვალები ამიწვა.
ამდენი ხნის განმავლობაში მეგონა, რომ ჩემმა ქმარმა არაფერი დამიტოვა.
მაგრამ ის ცდილობდა ჩვენს გადარჩენას.
კარი ისევ შეირხა.
— გააღე, ქალო! ვიცით, რომ შიგნით ხარ!
მატეომ ხელი ჩამჭიდა.
— დედა… რა ვქნათ?
მოხუცმა ქალმა ბუხრისკენ მიუთითა.
— მოშვებული ქვის უკან.
იქით გავიქეცი, ნაცარი გადავწიე და ვიპოვე ქვა, რომელიც თითების ქვეშ მოძრაობდა. მის უკან ვიწრო ღრუ იყო.
შიგნით ლითონის ყუთი იდო.
ხელები მიკანკალებდა, როცა გამოვიღე.
როგორც კი გავხსენი, დავინახე საბუთები ჩემი ქმრის სახელით დალუქული… და ქსოვილში გახვეული შვიდი პატარა ოქროს მონეტა.
საკმარისი, რომ შვილები გამომეკვება.
საკმარისი, რომ წავსულიყავით.
საკმარისი, რომ თავიდან დაგვეწყო ცხოვრება.
მაგრამ სანამ რამეს ვიტყოდი, კარი ძალით შემოამტვრიეს.
შიგნით სამი კაცი შემოვიდა.
მერი. მიწის მფლობელი. და ჩემი ქმრის მშენებლობის უფროსი.
იგივე კაცი, რომელმაც მითხრა, რომ ჩემი ქმარი „ჩამოვარდა“.
უფროსს სახე გაუფითრდა, როცა ყუთი ჩემს ხელში დაინახა.
— ეს მომეცი, — თქვა მან.
უკან დავიხიე.
— არა.
მერმა ცივად გაიღიმა.
— შენ ქვრივი ხარ შვიდი შვილით. არავინ დაგიჯერებს.
მაშინ მოხუცი ქალი წამოდგა.
ოთახი შეიცვალა.
ჰაერი დამძიმდა. გარეთ ქარი ჩაკვდა. სანთლის ალიც კი სწორად და უძრავად აიმართა.
კაცები გაშეშდნენ.
მოხუცმა ქალმა ხელი ასწია.
— მისთვის თავი უნდა დაგენებებინათ.
მიწის მფლობელმა ნერვულად გაიცინა.
— რას იზამ, ბებერო ჯადოქარო?
მან გაიღიმა.
და სახლის ყველა ფანჯარა ერთდროულად გაიღო.
საშინელმა ქარმა ოთახში გადაიქროლა და საბუთები იატაკზე მიმოფანტა — მაგრამ ისინი არ დავარდა. ჰაერში აიწია და სიბნელეში მკრთალად აინთო.
ბავშვები ჩუმად შეჰყურებდნენ.
კაცებმა უკან დახევა დაიწყეს.
საბუთებზე სახელები გამოჩნდა.
თარიღები.
ხელმოწერები.
დანაშაულები.
მშენებლობის უფროსი მუხლებზე დაეცა.
— მისი მოკვლა არ მინდოდა, — ამოიხავლა მან. — მათ მაიძულეს!
მერი გაფითრდა.
— გაჩუმდი!
მაგრამ უკვე გვიანი იყო.
გარეთ ფარნები გამოჩნდა.
მეზობლები ხმაურზე შეკრებილიყვნენ. კართან იდგნენ, უყურებდნენ, უსმენდნენ და ბოლოს სიმართლეს ხედავდნენ.
მოხუცმა ქალმა კაცებისკენ გაიშვირა ხელი.
— წლებია ჯადოქარს მეძახდით, რადგან თქვენს საიდუმლოებებს ვიცნობდი. ამ ღამით მათ ყველა გაიგებს.
მერმა გაქცევა სცადა, მაგრამ მატეომ გზა გადაუღობა.
თვეების შემდეგ პირველად, ჩემი შვილი შეშინებულს აღარ ჰგავდა.
მზის ამოსვლისას შერიფი მოვიდა.
კაცები წაიყვანეს.
საბუთებმა ყველაფერი დაამტკიცა. სახლი, მიწა და მოპარული ფული ჩემს შვილებს ეკუთვნოდათ.
და მოხუცი ქალი?
როცა შევბრუნდი, რომ მადლობა მეთქვა, გზის პირას იდგა, დილის ქარში მისი შავი მოსასხამი ირხეოდა.
— კიდევ გნახავთ? — ტირილით შესძახა ლუჩიამ.
მოხუცმა ქალმა ნაზად გაიღიმა.
— მხოლოდ მაშინ, როცა დავიწყებული ადამიანი შიშის ნაცვლად სიკეთეს აირჩევს.
შემდეგ მზის სინათლეში შეაბიჯა.
და გაქრა.
შემდეგ ხალხი ამბობდა, რომ ჯადოქარს დავეხმარე.
შესაძლოა ასეც იყო.
მაგრამ მე სიმართლე ვიცი.
იმ ღამეს მე არ მიხსნია ის.
მან გვიხსნა ჩვენ.
