ორმა ობოლმა დამ შვიდი მილი გაიარა ჩემს რანჩომდე მას შემდეგ, რაც დედა საკუთარი ხელით დაკრძალეს. მაგრამ როდესაც ოლქის ხელისუფლებამ მათი წაყვანა გადაწყვიტა, ისეთი საიდუმლო აღმოვაჩინე, რომ მდივანს სახეზე ფერი აღარ ედო.
უფროსი გოგონა ჩემი რანჩოს ეზოში იდგა და პატარა დას საკუთარი სხეულით ფარავდა. დახეული კაბა მიანიშნებდა, რამდენად დიდი გზა ჰქონდათ გამოვლილი. ხელში ქსოვილში გახვეულ პატარა შეკვრას ძლიერად იკრავდა.
— გთხოვთ, ბატონო, — ჩურჩულით თქვა მან. — დედამ გვითხრა, კეთილი ადამიანი მოგვეძებნა.
ჩაქუჩი დავუშვი.
პატარა ბავშვი დას უკან იმალებოდა და ხის თოჯინას ეჭიდებოდა, რომელსაც ერთი ხელი აკლდა.
მე სამუელ კარტერი მქვია. ოთხი წელი მარტო ვცხოვრობდი მას შემდეგ, რაც ზამთრის ხანძარმა ჩემი ცოლი მარგარეტი და ჩვენი რვა წლის ვაჟი, თომასი, წამართვა.
ამის შემდეგ აღარ მჯეროდა, რომ ცხოვრებაში რაიმე კარგი კიდევ შეიძლებოდა მეპოვა.
მაგრამ იმ შუადღეს ისინი ჩემს ჭიშკართან გამოჩნდნენ.
უფროს გოგონას კლარა ბანეტი ერქვა და თერთმეტი წლის იყო. მისი პატარა და, ლაია, ექვსის.
კლარამ მითხრა, რომ მათი მამა ქარბუქში დაიღუპა. სამი კვირით ადრე დედას მაღალი სიცხე დაეწყო. ახლოს ექიმი არ ცხოვრობდა, მათ კი ფული არ ჰქონდათ.
იმ დილით დედა გარდაეცვალათ.
გოგონებმა იგი მილერის ნაკადულთან, ალვის ხეების ქვეშ დაკრძალეს. შემდეგ ერთადერთი რანჩოსკენ გაემართნენ, რომლის შესახებაც დედას მათთვის ოდესმე მოეყოლა.
ჩემი რანჩოსკენ.
— ჩვენს დედას იცნობდით? — მკითხა კლარამ.
თავი გავაქნიე.
სახლში შევიყვანე და პური, ხორციანი შეჭამანდი და წყალი მივეცი. ლაია წყალს სასოწარკვეთილი სვამდა, კლარა კი საჭმელს თითქმის არ შეხებია.
— გეშინია, რომ გაქრება? — ვკითხე.
— ყველაფერი ჩვეულებრივ ქრება.
იმ ღამეს ზედა სართულზე თომასის ოთახი მოვუმზადე. მისი ჩექმები ისევ საწოლთან იდგა, ხის ცხენი კი ფანჯრის რაფაზე იდო.
როდესაც კლარამ მისი ფოტო შენიშნა, ლაიას გატეხილი თოჯინა ხის ცხენის გვერდით დადო.
წლების შემდეგ პირველად ჩემს ჭერქვეშ ბავშვებს ეძინათ.
რამდენიმე დღეში რანჩო შეიცვალა.
კლარა მზის ამოსვლამდე აგროვებდა კვერცხებს, ლაია კი თავლაში ყველგან დამყვებოდა და მეკითხებოდა, ცხენებიც თუ გრძნობდნენ თავს მარტოდ.
მალე მათი სიცილი გაისმა.
მაგრამ ქალაქში ხალხმა ჩურჩული დაიწყო. ამბობდნენ, რომ ორ გოგონას ქვრივ მამაკაცთან არ უნდა ეცხოვრა და ოლქის ჩარევას მოითხოვდნენ.
ერთ დღეს შერიფი დალტონი ჩემს ეზოში ცხენით შემოვიდა.
კლარამ მისი სამკერდე ნიშანი დაინახა და ლაია სწრაფად დაიმალა უკან.
— ოლქში შეტყობინება შევიდა, — თქვა მან. — ამ ბავშვებს კანონიერი მეურვე არ ჰყავთ.
— მე ვყავარ.
— კანონი ასე არ მუშაობს.
მან თქვა, რომ გოგონებს ჯერ თავშესაფარში გადაიყვანდნენ, შემდეგ კი აღმოსავლეთისკენ მიმავალ ობოლთა მატარებელში ჩასვამდნენ.
— და თუ არც ერთ ოჯახს არ მოუნდება ორივეს ერთად აყვანა? — ვკითხე.
შერიფმა მზერა ამარიდა.
იმ ღამეს კლარამ მათი ტანსაცმელი შეკრა.
— წავალთ, სანამ ჩვენს წასაყვანად მოვლენ.
შეკვრა ხელიდან გამოვართვი.
— არა. ერთი სახლი უკვე დაკარგეთ. მეორეს ბრძოლის გარეშე არ დაკარგავთ.
მეორე დილით ორივე გოგონა სასამართლოში წავიყვანე.
როდესაც მეურვეობის საბუთები მოვითხოვე, მდივანმა ჰორას ბელმა მკითხა, ნათესავი ვიყავი თუ არა.
— არა.
— მათმა მშობლებმა წერილობით დაგნიშნეს მეურვედ?
— რამდენადაც ვიცი, არა.
სახეზე კმაყოფილი ღიმილი გადაეფინა.
— მაშინ მათზე არავითარი კანონიერი უფლება არ გაქვთ.
მაგიდაზე გადმომიწია ბავშვების გადაყვანის ბრძანება, რომელშიც კლარა და ლაია უპატრონო არასრულწლოვნებად იყვნენ გამოცხადებული და მათი დაუყოვნებლივ წაყვანა შეიძლებოდა.
ცარიელი ხაზი ჩემს ხელმოწერას ელოდა.
შერიფი დალტონი კართან იდგა.
— ხელი მოაწერე, კარტერ. ან ოლქის საქმეებში ნუ ერევი.
ლაიამ ტირილი დაიწყო. კლარა კანკალით უჭერდა ხელს.
ბრძანება უკან გავწიე და მაგიდაზე ჩემი მეურვეობის მოთხოვნა დავდე.
— ხელს არაფერს მოვაწერ, რაც ამ გოგონებს აქედან წაიყვანს.
მოსამართლე უიტმორი ოთახში შემოვიდა, ჩემი მოთხოვნა აიღო და კითხვა დაიწყო. მდივანი თავდაჯერებული სახით სკამზე გადაწვა.
ამ დროს კლარას შეკვრა კალთიდან ჩამოუცურდა.
იატაკზე დაკეცილი წერილი დაეცა. მიწით იყო დასვრილი და გახუნებული წითელი ცვილით დალუქული.
— დედამ თავის პალტოში ჩაკერა, — ჩურჩულით თქვა კლარამ. — გვითხრა, მხოლოდ მაშინ გაგვეხსნა, თუ ვინმე ჩვენს დაშორებას შეეცდებოდა.
მოსამართლემ წერილი აიღო.
როგორც კი წინ დაწერილი სახელი დაინახა, გამომეტყველება შეეცვალა.
წერილი გახსნა და უხმოდ წაიკითხა.
შემდეგ პირდაპირ ჰორას ბელს შეხედა.
მდივანს სახიდან ფერი მთლიანად გადაუვიდა.
კალამი თითებიდან გაუვარდა.
— რას წერს? — ვკითხე.
მოსამართლემ ფურცელი ჩვენკენ მოაბრუნა.
ბოლოში გოგონების დედის ხელმოწერა იყო.
მის ქვემოთ კი ეწერა იმ კაცის სახელი, რომელიც, მისი თქმით, წლების განმავლობაში ცდილობდა მისი ქალიშვილების გაქრობას.
ეს თავად ოლქის მდივანი, ჰორას ბელი იყო.
სრული ისტორია ქვემოთ, კომენტარებში გრძელდება.
მოსამართლე უიტმორმა წერილი ორჯერ წაიკითხა, სანამ ხმას ამოიღებდა.
— ჰორას ბელ, — მშვიდად თქვა მან. — ადექით.
მდივანი არ განძრეულა.
შერიფი დალტონი კარს მოშორდა. უცებ თითქოს ვეღარ გაეგო, ვისთვის უნდა დაეჯერებინა.
მოსამართლე უიტმორმა ბოლო გვერდი გაშალა და ხმამაღლა წაიკითხა:
— „ჩემი ქალიშვილები მიტოვებულები არ არიან. თუ მოვკვდები, ისინი სამუელ კარტერის რანჩოზე უნდა წაიყვანონ. სამუელი შეიძლება არ მიცნობდეს, მაგრამ მისი გარდაცვლილი მეუღლე მარგარეტი ჩემი და იყო.“
თითქოს ოთახი ფეხქვეშ გადამიბრუნდა.
— ჩემს ცოლს და არ ჰყავდა.
— ჰყავდა, — ჩურჩულით თქვა კლარამ.
წერილში ეწერა, რომ მარგარეტი და გოგონების დედა, ელეონორ ბანეტი, ბავშვობაში დააშორეს. მარგარეტი ფერმერთა ოჯახმა იშვილა.
ელეონორი აპირებდა გოგონების ჩვენს რანჩოზე მოყვანას. მაგრამ წასვლამდე ჰორას ბელი გამოჩნდა.
ბელების ოჯახი მილერის ნაკადულთან მდებარე მიწებს აკონტროლებდა. ელეონორის ქმარმა აღმოაჩინა, რომ ისინი საკუთრების საბუთებს აყალბებდნენ და მიწებს იპარავდნენ. მან ორიგინალი დოკუმენტები დამალა.
ელეონორმა იცოდა, სად ინახებოდა ისინი.
წერილში ნათქვამი იყო, რომ ჰორასი რამდენჯერმე მივიდა მასთან და საბუთები მოსთხოვა. როდესაც უარი მიიღო, დაემუქრა, რომ მის ქალიშვილებს მიტოვებულებად გამოაცხადებდა და შორს გაგზავნიდა.
— ეს ტყუილია! — დაიყვირა ბელმა.
მოსამართლე უიტმორმა მაგიდას ხელი დაარტყა.
— მაშინ რატომ მოამზადეთ ბავშვების გადაყვანის ბრძანება მანამდე, სანამ ისინი ოლქში ოფიციალურად დარეგისტრირდებოდნენ?
ბელმა პირი გააღო, მაგრამ სიტყვა ვერ თქვა.
მოსამართლე კლარას მიუბრუნდა.
— წერილის გარდა დედამ კიდევ რამე მოგცა?
კლარა შეყოვნდა, შემდეგ შეკვრიდან ლაიას გატეხილი ხის თოჯინა ამოიღო.
— მამამ გააკეთა. დედამ გვითხრა, არასოდეს დაგვეკარგა.
ბელი წინ გაიქცა.
შერიფმა დალტონმა მკლავში ხელი ჩაავლო.
კლარამ თოჯინას დარჩენილი ხის ფეხი მოატრიალა. მის სხეულში პატარა საიდუმლო განყოფილება გაიხსნა.
იქიდან ლურჯი ძაფით შეკრული ვიწრო ქაღალდის გრაგნილი ამოიღო.
მოსამართლემ გრაგნილი გაშალა.
იქ იყო საკუთრების მოწმობები, საგადასახადო ჩანაწერები და იმ ოჯახების ხელმოწერილი ჩვენებები, რომლებმაც თავიანთი ფერმები დაკარგეს. ერთ-ერთი გვერდის ბოლოში ჰორას ბელისა და მისი მამის ხელმოწერები იდგა.
ბელი სკამზე ჩაეშვა.
მოსამართლე უიტმორმა სასამართლოს კარების ჩაკეტვა ბრძანა. შემდეგ მოადგილე გაგზავნა ელეონორის ქოხის გასაჩხრეკად.
მზის ჩასვლისას მოადგილე დაბრუნდა და იატაკის ფიცრების ქვეშ ნაპოვნი მეტალის ყუთი მოიტანა. შიგნით კიდევ უფრო მეტი საბუთი, წერილები და ვერცხლის მედალიონი იყო.
მედალიონი მე გადმომცა.
შიგნით ორი პატარა გოგონას გახუნებული ფოტო იდო.
ერთი ელეონორი იყო.
მეორე — მარგარეტი.
უკანა მხარეს ეწერა:
„დები, მაშინაც კი, როცა მსოფლიო ერთმანეთს გვაშორებს.“
კლარა მიყურებდა.
— მართლა ჩვენი დეიდა იყო?
— დიახ, — ჩურჩულით ვუთხარი. — და ძალიან შეგიყვარებდათ.
რანჩოზე მოსვლის შემდეგ პირველად კლარამ აღარ სცადა ძლიერი ყოფილიყო. სახე მკერდზე მომადო და ატირდა.
ლაიამ ხელები წელზე მომხვია.
იმავე საღამოს მოსამართლე უიტმორმა დროებითი მეურვეობის ბრძანება გამოსცა. საბოლოო მოსმენამდე კლარა და ლაია ჩემს დაცვაში დატოვა.
შემდეგ ჰორას ბელის დაპატიმრება ბრძანა თაღლითობისთვის, დაშინებისთვის, ოლქის ჩანაწერების გაყალბებისა და ბავშვების უკანონოდ წაყვანის მცდელობისთვის.
როდესაც შერიფს იგი გაჰყავდა, ბელმა კლარას ბოროტად შეხედა.
— უნდა გაჩუმებულიყავი, როგორც დედაშენი.
კლარამ ნიკაპი ასწია.
— დედაჩემი არასოდეს გაჩუმებულა. მან სიმართლე იქ დამალა, სადაც თქვენ ვერ იპოვიდით.
სამი კვირის შემდეგ სასამართლოს დარბაზი ხალხით იყო სავსე. ოჯახები ძველი ქვითრებით, წერილებითა და ბელების მიერ მოპარული მიწების ისტორიებით მივიდნენ.
მტკიცებულებების წყალობით ექვსი ფერმა კანონიერ მფლობელებს დაუბრუნდა.
ჰორას ბელი და მისი დარჩენილი თანამზრახველები გაასამართლეს.
როდესაც მოსამართლე უიტმორმა მკითხა, კვლავ მსურდა თუ არა გოგონების მუდმივი მეურვე გავმხდარიყავი, კლარასა და ლაიას შევხედე.
მათ სუფთა კაბები ეცვათ, მაგრამ ლაიას კვლავ ხელში ეჭირა გატეხილი თოჯინა.
— მსურს, — ვუპასუხე.
მოსამართლემ გაიღიმა.
— თქვენ რას იტყვით, გოგონებო?
პირველმა ლაიამ უპასუხა.
— ჩვენ ისედაც მასთან ვცხოვრობთ.
კლარამ ხელი ჩამჭიდა.
— დედამ გვითხრა, კეთილი ადამიანი გვეპოვა, — თქვა მან. — მგონია, ზუსტად იცოდა, სად გვაგზავნიდა.
მოსამართლემ საბოლოო საბუთებს ხელი მოაწერა.
იმ საღამოს რანჩოზე უკვე როგორც ოჯახი დავბრუნდით.
კლარამ დედის წერილი მარგარეტის ფოტოს გვერდით დადო. ლაიამ ხის თოჯინა თომასის ცხენთან მოათავსა.
შემდეგ შემომხედა.
— სახლებსაც ეუფლებათ მარტოობა?
სამზარეულოს მოვავლე თვალი. ოთახი ნათურების თბილი შუქითა და ორი ბავშვის მშვიდი სუნთქვით იყო სავსე.
— მხოლოდ მანამდე, სანამ შესაფერისი ადამიანები შინ არ დაბრუნდებიან, — ვუპასუხე.
