მამას ჰავაის სანაპიროს ძველი, ფერმკრთალი ფოტოსურათი წლების განმავლობაში ჩვენი უსარგებლო ნივთების უჯრაში ედო. მისი ცერი ერთ ჯგუფში გამოსახულ ადამიანებს თითქმის მთლიანად ჰქონდა წაშლილი.
მამა ჰავაიზე დაიბადა, მაგრამ ოცი წლის ასაკში იქაურობა დატოვა. ორეგონში გადავიდა, დედა გაიცნო, ცოლად მოიყვანა და ჰავაიზე აღარასოდეს დაბრუნებულა. ხშირად ლაპარაკობდა ჰავაიზე — თბილ წვიმაზე, ოკეანეზე, გათენებამდე ჩიტების ხმაზე — მაგრამ როცა ამას აკეთებდა, დედა ჩუმდებოდა ან ოთახიდან გადიოდა.
ერთხელ ვკითხე, რატომ.
— ეცადე, დედაშენს გაუგო, ენი, — მითხრა მან. — მთელი ამბავი რომ იცოდე, მასზე გაბრაზებული აღარ იქნებოდი.
მამას ავტოავარიაში დაღუპვიდან ორი კვირის შემდეგ ჰონოლულუდან უზარმაზარი ამანათი ჩამოვიდა. გაგზავნის თარიღი მისი გარდაცვალებიდან სამი დღით ადრე იყო.
დედამ ეტიკეტი დაინახა და მაშინვე მითხრა, გადამეგდო.
— მამას სახელზეა გამოგზავნილი, — ვუთხარი.
— ვიცი.
— მაშინ რა არის?
— ახლა უკვე აღარაფერია მნიშვნელოვანი.
ამან უფრო შემაშინა, ვიდრე თავად ყუთმა.
გავხსენი.
შიგ ძველი, ხის, ლურჯად შეღებილი სამზარეულოს სკამი იდო. ერთ ფეხს შეკეთების კვალი ეტყობოდა, კიდეებზე კი საღებავი გაცვეთილი იყო. დასაჯდომი ნაწილის ქვემოთ, ხეში ღრმად ამოკვეთილი, ერთი სიტყვა ეწერა:
GILBERT.
იმის გასაგებად, თუ რა მოხდა შემდეგ, იხილეთ კომენტარები ქვემოთ 👇👇👇
მამის სახელი.
დედამ ტირილი დაიწყო.
— ეს მისი სკამი იყო, — თქვა მან.
— ჰავაიზე?
თავი დამიქნია.
მაშინ საბოლოოდ მომიყვა მამის ბავშვობის შესახებ.
თინეიჯერობისას ის მინდობით აღმზრდელ ოჯახთან ცხოვრობდა, ძალიან ხალხმრავალ სახლში. არასდროს ჰქონდათ ერთმანეთის მსგავსი სკამები, ამიტომ გილბერტს ლურჯი სკამი შეხვდა. ოფიციალურად არავის მიუჩენია მისთვის — უბრალოდ, ნელ-ნელა ყველასთვის ჩვეულებრივი გახდა, რომ სწორედ მასზე უნდა დამჯდარიყო.
სადილის დრო დადგებოდა და გილბერტისთვის ადგილი იყო.
საუზმის დრო დადგებოდა და გილბერტისთვის ადგილი იყო.
ფოტოსურათი გამახსენდა. წლების განმავლობაში მხოლოდ სანაპიროს ვხედავდი. ახლა კი შევამჩნიე პატარა ადამიანები მაცივარი-ყუთის გვერდით.
მამას ცერს ოკეანე არ წაეშალა.
მას ადამიანები ჰქონდა წაშლილი.
— სანაპიროს არ უყურებდა, — ვთქვი.
— ჩვეულებრივ, არა, — მიპასუხა დედამ.
მამა ყოველთვის გეგმავდა ჰავაიზე დაბრუნებას. თავიდან ფული არ ჰქონდა. შემდეგ სამსახური გამოჩნდა. ბოლოს კი ეგონა, რომ იმდენი ხანი იყო გასული, რომ იქ დაბრუნება და საკუთარი თავის გამოჩენა უკვე ძალიან გვიანი იყო.
მაგრამ მის მინდობით აღმზრდელ ოჯახს ის არასდროს დავიწყებია. წლების განმავლობაში საშობაო ბარათებს უგზავნიდნენ. მამა ზოგჯერ პასუხობდა, მაგრამ ყოველი ბარათი ახსენებდა, რამდენი ხანი ჰქონდა მათგან შორს გატარებული.
დედა ცდილობდა დაერწმუნებინა, რომ უკან დაბრუნებულიყო. ერთხელ ბილეთის ყიდვაც კი თავად შესთავაზა.
მან უთხრა:
— მომავალ წელს.
მომავალი წელი კი კიდევ ერთ ათწლეულად იქცა.
შემდეგ დედამ სკამის შესახებ სიმართლე მითხრა.
მისი გამოგზავნა თვითონ მოაწყო რამდენიმე თვით ადრე. დაუკავშირდა ერთ-ერთ ქალს, ვისთან ერთადაც მამა გაიზარდა, და მისამართი საშობაო ბარათებიდან იპოვა.
— ვიფიქრე, თუ აქ დაინახავდა, — თქვა დედამ, — იქნებ საბოლოოდ გაეგო, რომ მათთვის უბრალოდ არ გამქრალა, მხოლოდ იმიტომ, რომ წასვლას ამდენ ხანს აგრძელებდა.
მას სურდა, სკამი ჩვენს სამზარეულოს მაგიდასთან დაედგა და მამას კიდევ ერთხელ, უკან დაბრუნება ეთხოვა.
ამანათი მისი ავარიიდან სამი დღით ადრე გაიგზავნა.
მამამ არასდროს იცოდა, რომ ის მოდიოდა.
დედას შევხედე.
— მაშინ რატომ მითხარი, გადამეგდო?
სახე მოეღუშა.
— იმიტომ, რომ მას უნდა დამჯდარიყო მასზე.
გზავნილის ეტიკეტზე ჯერ კიდევ იყო მითითებული ტელეფონის ნომერი. დავრეკე.
ხანდაზმულმა ქალმა მიპასუხა.
— მე ენი მქვია. გილბერტის ქალიშვილი ვარ.
დიდხანს სიჩუმე ჩამოვარდა.
— გილბერტს ქალიშვილი ჰყავდა?
— დიახ, — ვუპასუხე. — ჰყავდა.
მას რუთი ერქვა. თხუთმეტი წლის იყო, როცა მამა მინდობით აღმზრდელ ოჯახში მივიდა.
მკითხა, ისევ თუ ატყუებდა სხვებს კარტის თამაშისას.
— დიახ.
ისევ თუ სძულდა პაპაია?
როგორც ჩანს, ამ საკითხში ჩემთვისაც კი მოეტყუებინა თავი — თურმე სინამდვილეში უყვარდა.
ისევ თუ უსტვენდა, როცა ნერვიულობდა?
— ყოველთვის, — ვუთხარი.
რუთს გაეცინა.
ეს ისტორიები მამაჩემის რომელიღაც საიდუმლო, ჩემთვის უცნობ ვერსიაზე არ იყო.
ეს ჩემი მამა იყო.
ვკითხე, რატომ შეინახა მისი სკამი ორმოცდაათი წლის განმავლობაში.
— იმიტომ, რომ ის გილბერტის იყო.
ამიხსნა, რომ ადამიანები მას იყენებდნენ, არემონტებდნენ და გადაგდებასაც კი ცდილობდნენ. მაგრამ როცა ამას აკეთებდნენ, დედამისი ყოველთვის ამბობდა:
— არა. ეს გილბერტის სკამია.
ვუთხარი, რომ მამას ეგონა, ძალიან დიდი ხანი ჰქონდა გასული და უკან დაბრუნება უკვე გვიანი იყო.
— ძალიან დიდი ხანი რისთვის? — მკითხა მან.
— დასაბრუნებლად.
რუთი გაჩუმდა.
შემდეგ თქვა:
— ეს მისთვის არავის უთქვამს.
დედა ტელეფონისკენ გადაიხარა.
— მასზე გაბრაზებული იყავი?
— ზოგჯერ.
დედამ თვალები დახუჭა.
შემდეგ რუთმა დაამატა:
— მაინც დავხვდებოდი აეროპორტში.
ზარის დასრულების შემდეგ მე და დედა დიდხანს ვისხედით ლურჯი სკამის გვერდით.
ერთი კვირის შემდეგ ის ჩემს ბინაში წავიღე და სამზარეულოს მაგიდასთან დავდგი.
მომდევნო კვირას, კვირა დღეს, დედა ყავაზე მოვიდა. როცა დამინახა, რომ იმ სკამზე ვიჯექი, შეჩერდა.
ერთი წამით ვიფიქრე, ადგომას მთხოვდა.
მაგრამ ამის ნაცვლად ჩემს პირდაპირ დაჯდა.
მამის ფერმკრთალი ფოტოსურათი ჩვენს შორის იდო.
დედამ მაცივარი-ყუთის გვერდით გამოსახულ პატარა ქალზე მიმითითა.
— ეს ის ქალია, ვინც ის გაზარდა.
ქვემოთ, ჩემს ქვეშ, სკამს შევხედე. ის ოდნავ შეირხა და იატაკს უსწორმასწოროდ მიაკაკუნა.
დედამ სევდიანად გაიღიმა.
— ისევ ასე აკეთებს.
გარეთ ორეგონის წვიმა ფანჯარაზე კვალს ტოვებდა.
მე კი მამის სკამზე ვიჯექი.
