ორმოცი წლის განმავლობაში ერთი პასუხგაუცემელი კითხვა მტანჯავდა: რატომ წავიდა ჩემი ტყუპისცალი და, ლორა, და აღარასოდეს დაბრუნდა?
შემდეგ ჩემი რვა წლის შვილიშვილი, სოფი, სახლში მოვიდა სვიტერით, რომელიც 1986 წლის შემდეგ აღარ მენახა.
თეფში ხელიდან გამივარდა.
სამზარეულოს იატაკზე დაიმსხვრა.
— ბებო?
თვალს ვერ ვწყვეტდი კრემისფერ სვიტერს. მის წინა მხარეს უზარმაზარი ყვითელი მზესუმზირა იყო გამოსახული, ერთი ყავისფერი ფურცლით.
— გაიხადე.
სოფიმ წარბები შეჭმუხნა.
— მაგრამ დოლიამ მაჩუქა.
— ვინ არის დოლი?
— ჩვენი ახალი დამლაგებელი სკოლაში.
სვიტერს კიდევ ერთხელ დავაკვირდი. საყელოს შიგნით ორი გაცრეცილი წითელი ინიციალი იყო ამოქარგული.
L.M.
ხელები ამიკანკალდა.
1986 წელს მე და ლორა თექვსმეტი წლის გავხდით. დედამ დაბადების დღისთვის ორივეს სვიტერი მოგვიქსოვა. ჩემსას გვირილები ჰქონდა. ლორასას კი — გიგანტური მზესუმზირა, რომელსაც ერთი შემთხვევით ყავისფერი ფურცელი ჰქონდა.
ლორას ის ძალიან უყვარდა.
იმ ღამეს დედას აკოცა და უთხრა:
— გარეთ გავალ, ცოტა სუფთა ჰაერი მჭირდება. ტორტის კიდევ ერთი ნაჭერი შემინახე!
აღარ დაბრუნებულა.
არც წერილი დაუტოვებია, არც ჩემოდანი წაუღია, არც დაურეკავს და არც მზესუმზირიანი სვიტერი წაუღია.
დედა მის ძებნას სიკვდილამდე აგრძელებდა. მამამ ძებნა რამდენიმე თვეში შეწყვიტა. ლორას ფოტოები ყუთში ჩაალაგა და საბოლოოდ ოჯახში მისი სახელის ხსენებაც კი აღარავის შეეძლო.
ყოველთვის მეგონა, რომ მწუხარებამ მამა გააქვავა.
შემდეგ სოფიმ მზესუმზირის ქვემოთ მიმითითა.
— დოლიმ მითხრა, შიგნით შეგემოწმებინა.
სვიტერში პატარა ხის მზესუმზირის ფორმის საკიდი აღმოვაჩინე, რომელიც შიგნით ჰქონდა ჩაკერებული.
მუხლები მომეკვეთა.
როცა ბავშვები ვიყავით, მამა ჩვენთვის ხის ყვავილებს თლიდა. ლორას მზესუმზირა ჰქონდა. ბავშვობის შემდეგ ის მხოლოდ ერთხელ მენახა — ლორას გაუჩინარების ღამეს, როცა მამას ხელში მაგრად ჰქონდა ჩაბღუჯული.
— მაშინ დოლის საიდან ჰქონდა? — იკითხა სოფიმ.
— არ ვიცი.
ორმოცი წლის განმავლობაში ამ პასუხს ჩემი ცხოვრება ემართა.
აღარ ვაპირებდი, კიდევ ერთი დღე დაეკარგა.
სკოლაში წავედი და დოლი ვიკითხე.
ოცდაათიოდე წლის ქალი დასუფთავების ურიკით გამოჩნდა. როცა სვიტერი დაინახა, ადგილზე გაჩერდა.
— თქვენ ემელია უნდა იყოთ.
— რატომ?
ირგვლივ გაიხედა.
— შეიძლება სადმე უფრო წყნარ ადგილას ვილაპარაკოთ?
— არა. ორმოცი წელი გავატარე იმაში, რომ ხალხს ჩემთვის რაღაცები ეთქვა. დაიწყე ლაპარაკი.
ხის საკიდი ავწიე.
— ვინ მოგცა ეს სვიტერი?
— დედაჩემმა.
— რა ჰქვია?
შეყოვნდა.
— ლორა.
გული გამიჩერდა.
— ლორა შენი დედაა?
რაც შემდეგ მოხდა, კომენტარებში წაიკითხავთ👇👇👇
— დიახ.
— ცოცხალია?
— დიახ.
დავჯექი.
ორმოცი წლის განმავლობაში ლორას ამბის ყველა შესაძლო დასასრული მქონდა წარმოდგენილი. არც ერთ მათგანში არ ყოფილა ეს.
დოლიმ მითხრა, რომ ლორა თომასთან ერთად წავიდა, როცა ორივე თექვსმეტი წლის ვიყავით. მამამ ისინი გარეთ ერთად დაინახა და ლორას უთხრა, რომ თუ წავიდოდა, უკან დაბრუნების იმედი აღარ უნდა ჰქონოდა.
ლორას ეგონა, რომ მამა უბრალოდ აშინებდა.
მაგრამ ასე არ აღმოჩნდა.
რამდენიმე წელი თომასთან ერთად ცხოვრობდა. დოლი მაშინ დაიბადა, როცა ლორა ოცი წლის იყო. საბოლოოდ ლორას გაქცევის შეწყვეტა მოუნდა.
1992 წელს დაბრუნდა.
დოლი თან ახლდა, რომელიც მაშინ ორი წლის იყო.
მაგრამ დედა სახლში არ იყო.
არც მე ვიყავი.
კარი მამამ გააღო.
და უკან გამოაბრუნა.
— რატომ?
დოლიმ თავი დახარა.
— იმიტომ, რომ მას სჯეროდა მისი. ეგონა, თქვენს ოჯახს უკვე დავიწყებული ჰქონდა ყველაფერი.
მუცელში სიცივე ვიგრძენი.
მამამ გვითხრა, რომ ლორა მას შემდეგ აღარასოდეს ენახა.
მაგრამ იცრუა.
პირდაპირ მოხუცთა თავშესაფარში წავედი, სადაც ის ცხოვრობდა.
ხის მზესუმზირა მის ლანგარზე დავდე.
— 1986 წლის შემდეგ ლორა ნახე?
— არა.
ტყუილი ზედმეტად სწრაფად თქვა.
სვიტერი მის კალთაზე გადავაფარე.
— ის დაბრუნდა.
სახე შეეცვალა.
— როდის?
— 1992 წელს.
თვალები დახუჭა.
— პატარა გოგონა ჰყავდა.
— დოლი.
თავი დაუქნია.
— ლორას რა უთხარი?
მამა მზესუმზირას დაჰყურებდა.
— დედაშენი სახლში არ იყო. ლორამ დააკაკუნა. თქვა, რომ სახლში დაბრუნება უნდოდა.
— და შენ რა უთხარი?
გადაყლაპა.
— ვუთხარი, რომ უბრალოდ ვერ დაბრუნდებოდა და ყველას თავიდან ვერ აგვირევდა ცხოვრებას.
— დედამ გითხრა ეს?
— არა.
— მე გითხარი?
— არა.
— ლორამ გითხრა?
— არა.
უფრო ახლოს მივიწიე.
— მაშინ ვის იცავდი?
— ყველას.
— არა. საკუთარ თავს იცავდი იმის აღიარებისგან, რომ ცდებოდი.
ტუჩები აუკანკალდა.
— მრცხვენოდა.
— ჩემზე იკითხა?
— დიახ.
— რას მეკითხებოდა?
— გითხარი თუ არა, რომ მას ადანაშაულებდი.
— უთხარი, რომ მე მას ვეძებდი?
— არა.
— უთხარი, რომ დედას ძებნა არასოდეს შეუწყვეტია?
— არა.
— უთხარი, რომ მე კარს გავუღებდი?
თვალები ცრემლებით აევსო.
— არა.
წამოვდექი.
— შენ ჩვენ არ დაგვიცავი, მამა. შენ ჩვენი სახელით ილაპარაკე.
ატირდა.
ოთხმოცდაათი წლის ასაკში იმაზე პატარა ჩანდა, ვიდრე ოდესმე მენახა.
— მიყვარხარ, — ვუთხარი. — მაგრამ სიყვარული იმას, რაც გააკეთე, არ ამცირებს.
პასუხი არ ჰქონდა.
კართან მისულმა მკითხა:
— ხვალ მოხვალ?
— არ ვიცი.
შემდეგ წამოვედი.
მეორე დილით სკოლაში დოლის შევხვდი.
მამას ყველაფერი ეღიარებინა.
მაგრამ მე მას სხვა რამეც ვუთხარი.
— ლორა თექვსმეტი წლის იყო, როცა წავიდა. შემიძლია გავიგო, როგორ შეიძლება თექვსმეტი წლის გოგომ საშინელი გადაწყვეტილება მიიღოს. მაგრამ ის სამუდამოდ თექვსმეტი წლის არ დარჩენილა. ოცდაორი წლის იყო, როცა დაბრუნდა. შემდეგ ოცდაათი გახდა, მერე ორმოცი.
— მას რცხვენოდა, — თქვა დოლიმ.
— მეც მრცხვენოდა.
— ეგონა, რომ გძულდა.
— ეს იმიტომ არ იცოდა, რომ არასოდეს უკითხავს.
დოლიმ მითხრა, რომ ლორამ ახლა იცოდა სვიტერის ამბავი. მას ჩემთან დარეკვა უნდოდა.
ლორას ნომერი გამომიწოდა.
ავიღე.
— არ დავურეკავ.
— მაშინ რატომ აიღე?
— იმიტომ, რომ აღარ მინდა, სხვებმა აკონტროლონ ის, რაც ვიცი.
ნომერი დავკეცე და ჩანთაში ჩავდე.
— თუ ლორას ჩემი ნახვა უნდა, თვითონ მოვიდეს ჩემთან.
სამი კვირა გავიდა.
ლორა არ მოსულა.
უცნაურად, იმაზე ნაკლებად მეტკინა, ვიდრე ველოდი.
ალბათ იმიტომ, რომ ამჯერად სიმართლე ვიცოდი.
ერთხელ მამას ვესტუმრე. მან ლორას სახელი ჩუმად კი არა, ჩვეულებრივად წარმოთქვა.
მე ის არ ვაპატიე.
ერთ კვირა დღეს სოფი ჩემს სამზარეულოს მაგიდასთან იჯდა და ხატავდა, მზესუმზირიანი სვიტერი კი ჩემს გვერდით იდო.
— ბებო, ისევ ელოდები შენს დას?
დავხედე ყავისფერ ფურცელს, რომლის გასწორებაც დედას ოდესღაც სურდა.
— არა.
სოფიმ წარბები შეკრა.
— მაგრამ არ გინდა, რომ მოვიდეს?
— მინდა.
— მაშინ ხომ ელოდები?
გამეღიმა.
— არა, საყვარელო. კარის ღია დატოვებასა და კარში დგომას შორის განსხვავებაა.
სვიტერი ფრთხილად დავკეცე.
ორმოცი წლის განმავლობაში ლორას არყოფნამ ჩემი ცხოვრება განსაზღვრა.
მამამ ერთი საშინელი გადაწყვეტილება მიიღო.
ლორამ ამის შემდეგ ბევრი სხვა გადაწყვეტილება მიიღო.
მე კი ათწლეულები გავატარე, ორივეს ფასის გადახდაში.
აღარასოდეს.
თუ ჩემი და მოვიდოდა, მოვუსმენდი.
თუ არ მოვიდოდა, ხვალ მაინც გავიღვიძებდი.
1986 წლის შემდეგ პირველად, ეს საკმარისი აღმოჩნდა.
